Sakarya'da deprem riski: fay, zemin ve DASK

17 Ağustos 1999 depremi Sakarya'da 3.891 kişinin hayatına mal oldu. O gün kaybettiklerimizi saygıyla anıyoruz.

Bu yazı korkutmak için değil, bilgilendirmek için. İldeki deprem tehlikesini resmî kaynaklarla sade biçimde anlatıyor ve sigortanın neyi karşıladığını gösteriyoruz.

Kaynak: Sakarya İl Afet Risk Azaltma Planı (2021) s. 50

Kuzey Anadolu Fayı Sakarya'da iki kola ayrılır. Kuzey kol Sapanca Gölü'nden geçer.

Fayların güncel konumu, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün (MTA) 2026'da yenilediği Türkiye Diri Fay Haritası'ndadır. Harita bölgesel tehlikeyi gösterir; bina projesi için resmî belge yerine geçmez.

Kaynak: Sakarya İl Afet Risk Azaltma Planı (2021) s. 15–16; MTA Türkiye Diri Fay Haritası (2026)

"Kaçıncı derece deprem bölgesi?" sorusunun bugün karşılığı yok. 1996 tarihli Deprem Bölgeleri Haritası 1 Ocak 2019'da yürürlükten kalktı. Yerine gelen Türkiye Deprem Tehlike Haritası, tehlikeyi il ya da ilçeye göre değil, her konum için ayrı verir.

Aşağıdaki değerler, 475 yılda bir aşılması beklenen depremdeki en büyük yer ivmesidir (PGA, g). AFAD'ın uygulamasında ilçe merkezine yakın birer noktada okundu (3 Kasım 2026). Aynı ilçede noktadan noktaya değişir.

Haritanın kendisini AFAD'ın sayfasında görebilirsiniz (kaynaklarda bağlantı var). Haritanın telif hakkı AFAD'a aittir; bu yüzden burada yalnız değerleri veriyoruz.

Tehlike haritası sert zemine göre hesaplanır. Yumuşak zeminin sarsıntıyı büyütmesi, sıvılaşma ve binanın farklı oturması bu değerlere dahil değildir.

Sakarya'da bu ayrım önemlidir. İl Afet Risk Azaltma Planı'na göre Adapazarı'nın yaklaşık %60'ı, Arifiye'nin %75'i alüvyon zemin üzerindedir. Alüvyon zeminde sarsıntı haritadaki değerden büyük olabilir.

Kaynak: AFAD, 2018. Türkiye Deprem Tehlike Haritası; Sakarya İl Afet Risk Azaltma Planı (2021) s. 81

DASK'ın 2025 Faaliyet Raporu'ndaki il tablosuna göre Sakarya'daki 240.000 konutun 202.758'i zorunlu deprem sigortalıdır. Oran %84'tür; 81 il içinde en yüksek beş ilden biridir. Tabloda verinin kesim tarihi yazmıyor.

Türkiye genelinde oran 2025 yıl sonunda %58'dir. Sakarya'daki oran yüksek olsa da tabloya göre yaklaşık her altı konuttan birinin DASK'ı yoktur.

Kaynak: DASK 2025 Faaliyet Raporu s. 9 ve s. 18 (il tablosu)

DASK primi ilçeye ya da eski dereceye göre değil, risk grubuna göre hesaplanır.

• Tarifede yedi risk grubu vardır.
• Grup; deprem tehlike haritası, zemin koşulları ve bina özelliklerine göre adres için belirlenir. Bir ilçenin tek bir grubu yoktur.
• Sigorta bedeli, binanın brüt metrekaresi ile yapı tarzının metrekare bedelinin çarpımıdır ve azami teminatı aşamaz.
• Bina yaşı ve kat sayısı primi artırabilir ya da azaltabilir.

Adresinizin risk grubunu DASK'ın deprem haritasında ilçe ve mahalle seçerek ya da poliçe teklifinden öğrenebilirsiniz.

Kaynak: Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı md. 2, 4

DASK binanın depremden ve depremin yol açtığı yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasından gördüğü zararı sigorta bedeline kadar karşılar.

• Eşya, enkaz kaldırma, kira kaybı ve bedensel zararlar kapsam dışıdır.
• Her hasarda sigorta bedelinin %2'si muafiyet olarak düşülür.
• Eşyanız ve binanın DASK bedelini aşan kısmı için konut poliçenize deprem teminatı eklenebilir. DASK'a tabi bir konutta bu teminat ancak DASK yaptırılmışsa verilir.

Kaynak: Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları md. A.1, A.3, A.6; Afet Sigortaları Kanunu md. 10; Yangın Sigortası Genel Şartları md. A.3.1; İhtiyari Deprem Tarifesi (2026)