Konut sigortasında bina ve eşya bedeli nasıl belirlenir?

Konut poliçeleri Yangın Sigortası Genel Şartları'na dayanır. Bedelle ilgili kurallar:

• Bina bedeline ne girer: Arsanın değeri girmez. Aksine sözleşme yoksa garaj, su deposu gibi eklentiler, sabit tesisat ve asansör bina bedelinin içindedir. Bahçe ve çevre duvarı, teras, havuz gibi şeyler ancak poliçede yazılıysa kapsamdadır (md. A.2).
• Rayiç bedel (esas): Tazminat, hasar anındaki değere göre hesaplanır. Eskime, aşınma ve kullanma payı ile başka nedenlerden gelen değer kaybı düşülür (md. B.5.1).
• Yeni değer: Şirketle anlaşırsanız poliçe, yenisinin bedeli (ikame bedeli) üzerinden yapılır; bu poliçede açıkça yazılır. Poliçede eskime payı için bir azami oran ya da yaş da yazılır; bu aşılmışsa yine rayiç bedel uygulanır (md. B.5.1).
• Eksik sigorta: Bedel, hasar anındaki değerden düşükse kısmi hasarda şirket, bedelin değere oranı kadarını öder. Örneğin bedel değerin yarısıysa hasarın yarısı ödenir. Bu orantı, hasardan önce noter aracılığıyla bildirilip prim farkı ödenerek kaldırılabilir (md. A.5).
• Aşkın sigorta: Bedel gerçek değeri aşarsa aşan kısım geçersizdir; şirket bedeli indirir ve fazla primi iade eder (md. A.6).
• Hasardan sonra: Kısmi hasarda bedel, ödenen tazminat kadar azalır. İsterseniz gün esasıyla prim ödeyerek bedeli yeniden yükseltebilirsiniz (md. B.8.3). Hırsızlık teminatında da kural aynıdır (Hırsızlık Sigortası Genel Şartları md. B.7).

DASK'ta bina bedeli ayrı bir kuralla bulunur: brüt metrekare, yapı tarzının metrekare bedeliyle çarpılır ve azami teminatı aşamaz (Tarife md. 4/1). Bu tutarı aşan kısım için konut poliçesine deprem teminatı eklenebilir.

Yenilemede bedeli gözden geçirin: tadilat, yeni eşya ya da fiyat artışı bedeli gerçek değerin altında bırakabilir. Değerin nasıl hesaplanacağı ve eskime payı oranı poliçenize bağlıdır.